علت افتادگی مثانه

افتادگی مثانه یا سیستوسل به وضعیتی گفته می‌شود که مثانه از محل طبیعی خود پایین تر آمده و به داخل واژن افت پیدا می کند.

معمولاً افتادگی مثانه با وجود ضعف شدید در عضلات و بافت های نگهدارنده اتفاق می افتد و این آسیب باعث می‌شود تا عملکرد سیستم ادراری به طور کامل مختل شود.

اگر بخواهیم دلایل افتادگی مثانه را با جزئیات بیشتر بررسی کنیم برای بانوان مهمترین علت آن زایمان طبیعی است.

اگر بانوان زایمان طبیعی و البته متعدد را انجام دهند به مرور زمان پارگی یا کشیدگی در عضلات کف لگن اتفاق می افتد و به عنوان مهمترین علت افتادگی مثانه از آن یاد می کنند.

همواره یائسگی در زنان با تغییرات بسیار وسیع در بدن آنها همراه است.

تغییرات هورمونی به ویژه کاهش سطح هورمون استروژن در دوران یائسگی باعث می‌شود تا بانوان بیش از هر زمان دیگری در معرض افتادگی مثانه قرار بگیرند.

کمبود استروژن در بدن زنان منجر به کاهش استحکام عضلات و بافت های لگنی می‌شود.

با این حال مهم است بدانید که این وضعیت را می توان درمان کرد به شرط آنکه در زمان مناسب برای بهبود آن پیگیری های لازم انجام شود.

یکی دیگر از علل مهم و موثر بر افتادگی مثانه چاقی و اضافه وزن است.

با توجه به وزن اضافه بدن و تحمیل فشار مضاعف به عضلات کف لگن در نهایت ممکن است عوارضی مثل افتادگی مثانه اتفاق بیفتد.

همه کسانی که به طور مکرر و به واسطه شغل خود در حال جابجایی اجسام سنگین هستند ممکن است با اعمال فشارهای غیر طبیعی به عضلات شکمی به مرور زمان عضلات لگن نیز آسیب ببینند.

در نهایت ممکن است مثانه از جایگاه خود خارج شده و دچار افتادگی شود.

یکی دیگر از علل موثر بر افتادگی مثانه یبوست مزمن است.

شاید تصور کنید که عملکرد روده ارتباطی به مثانه ندارد اما از آنجایی که یبوست باعث می‌شود افراد به طور مکرر زور زدن های طولانی را تکرار کنند تا دفع مدفوع اتفاق بیفتد، فشار بسیار زیادی به عضلات کف لگن وارد می‌شود که در نهایت می تواند عامل افتادگی مثانه باشد.

ابتلا به بیماری های تنفسی که باعث سرفه های مزمن و طولانی مدت می‌شود فشار مشابه را به عضلات کف لگن وارد می‌کند.

سرفه کردن باعث درگیر شدن و اعمال فشار غیرطبیعی به عضلات شکمی و لگنی شده و نهایت می‌تواند عاملی بر افتادگی مثانه باشد.

علائم افتادگی مثانه

با توجه به اینکه مثانه عضوی بسیار حساس و البته مهم در سیستم ادراری است هرگونه عارضه یا مشکل برای این عضو باعث می‌شود تا به مرور زمان و البته خیلی زود علائم و نشانه های مختلف را تجربه کنید.

زمانی که افتادگی مثانه رخ می دهد حتی اگر این عارضه بسیار خفیف باشد به مرور زمان احساس فشار یا سنگینی در لگن و واژن تجربه خواهید کرد.

معمولاً این حس فشار و سنگینی، هنگام ایستادن، راه رفتن و سرفه کردن بدتر می‌شود.

نشانه دیگر افتادگی مثانه بیرون زدگی بافت مثانه از واژن است.

زمانی که افتادگی در حد بسیار شدید باشد ممکن است تجربه لمس یا مشاهده یک توده غیر طبیعی را در واژن داشته باشید که احتمالاً می توانید به راحتی آن را لمس کنید یا ببینید.

مشکل در دفع ادرار یکی دیگر از نشانه های مهم افتادگی مثانه است.

معمولاً این افراد برای شروع ادرار نیاز به زور زدن دارند و ممکن است در پایان کار احساس کنند که مثانه به طور کامل تخلیه نشده است.

از دیگر علائم شایع افتادگی مثانه می توان به بی اختیاری ادرار اشاره کرد.

برخی از افراد ممکن است ضمن انجام فعالیت های فیزیکی متوجه شوند که مقدار بسیار کم یا به صورت قطره ای ادرار خارج می‌شود و باید برای درمان بی اختیاری ادرار در سعادت آباد اقدام کنند.

این نوع نشانه ها اگر پایدار بماند نشان می دهد که احتمالاً فرد به افتادگی مثانه مبتلا شده است.

درصد زیادی از افراد با تجربه افتادگی مثانه در مورد درد یا ناراحتی در حین رابطه جنسی شکایت می کنند.

همچنین ممکن است به دلیل عدم تخلیه کامل مثانه و حبس شدن بخشی از ادرار در این عضو افراد به عفونت های مکرر مبتلا شوند که حتی ممکن است بعد از درمان این عارضه مجدد در مدت زمان کوتاه تکرار شود.

به هر حال افتادگی مثانه باعث می‌شود تا افراد حتی اگر مثانه به طور کامل پر نباشد، نیاز به دفع مکرر ادرار دارند و این چرخه تکراری باعث می‌شود تا افراد شرایط غیرطبیعی را در روند طبیعی زندگی تجربه کنند.

با توجه به اینکه هر کدام از این علائم نشانه ای از افتادگی مثانه محسوب می‌شود، نظر متخصصان بر این است که به محض تجربه یک یا چند مورد از این علائم سریعاً به متخصصان مربوط مراجعه کرده و با مشورت آنها سریع تر اقدامات تشخیصی و درمانی را انجام دهید.

تشخیص افتادگی مثانه چگونه انجام می‌شود؟

افتادگی مثانه یا سیستوسل زمانی رخ می‌دهد که دیواره جلویی واژن ضعیف شود و بخشی از مثانه به داخل واژن فرو رفته یا برجسته شود.

تشخیص این اختلال با معاینه بالینی توسط پزشک متخصص زنان آغاز می‌شود، که شامل بررسی وضعیت دیواره واژن و اندازه‌گیری درجه افتادگی است.

علاوه بر معاینه فیزیکی، پزشک ممکن است از آزمایش‌های تکمیلی مانند سونوگرافی لگن، سیستومتری و سیستوسکوپی برای بررسی عملکرد مثانه و تشخیص دقیق‌تر استفاده کند.

این روش‌ها امکان شناسایی هرگونه انسداد ادراری یا مشکلات همراه را فراهم می‌کنند.

تشخیص به موقع افتادگی مثانه اهمیت بالایی دارد، زیرا هرچه درمان زودتر شروع شود، احتمال کنترل علائم و پیشگیری از عوارض مانند بی‌اختیاری ادرار و عفونت‌های مکرر بیشتر است.

افتادگی مثانه در دختران مجرد

اگرچه افتادگی مثانه بیشتر در زنان پس از زایمان یا در سنین بالا دیده می‌شود، اما در دختران مجرد نیز ممکن است رخ دهد.

در این گروه، علت معمولاً ضعف مادرزادی یا نقص در بافت همبند و لیگامان‌های حمایتی لگن است.

علائم در دختران مجرد شامل احساس فشار یا برجستگی در واژن، تکرر یا فوریت ادراری و گاهی بی‌اختیاری ادرار است.

این علائم می‌توانند کیفیت زندگی و فعالیت‌های روزمره را تحت تأثیر قرار دهند و نیاز به ارزیابی تخصصی دارند.

تشخیص افتادگی مثانه در دختران مجرد نیازمند دقت بیشتری است، زیرا عوامل دیگر مانند عفونت یا اختلالات ادراری نیز می‌توانند علائم مشابه ایجاد کنند.

در صورت تأیید، پزشک برنامه درمانی غیرجراحی یا جراحی کم‌تهاجمی را توصیه می‌کند.

آیا افتادگی مثانه قابل درمان است؟

افتادگی مثانه قابل درمان است و روش‌های درمان بسته به شدت و نوع علائم متفاوت هستند.

در موارد خفیف، تمرینات کف لگن (مانند تمرینات کگل)، تغییر سبک زندگی و استفاده از وسایل حمایتی واژینال می‌توانند علائم را کاهش دهند.

در موارد شدید یا همراه با عوارض، جراحی ترمیمی برای بازگرداندن موقعیت طبیعی مثانه و تقویت دیواره واژن ممکن است لازم باشد.

پیشرفت تکنیک‌های جراحی و روش‌های کم‌تهاجمی باعث شده درمان موفقیت‌آمیز و با حداقل عوارض انجام شود.

درمان افتادگی مثانه

اگر تجربه افتادگی مثانه را داشته باشید می دانید که این عارضه تا چه حد می تواند تغییرات گسترده و البته منفی را در سلامت و عملکرد بدن ایجاد کند.

بسیاری از کسانی که با چنین عارضه ای دست و پنجه نرم می کنند تلاش می کنند تا در سریع ترین زمان ممکن این اختلال را درمان کنند.

متخصصان همچون دکتر فاطمه لطفی برای بهبود افتادگی مثانه از روش های درمانی متفاوتی استفاده می کنند که بخشی از آنها غیر جراحی و بخشی جراحی محسوب می‌شود.

از مهمترین روش های غیر جراحی برای درمان افتادگی مثانه می توان به فیزیوتراپی کف لگن اشاره کرد.

این فرایند تخصصی شامل تمرینات کگل و استفاده از دستگاه های بیوفیدبک یا تحریک الکتریکی می‌شود که با هدف تقویت عضلات کف لگن و تقویت مثانه و بازگرداندن آن به جایگاه اصلی انجام می پذیرد.

روش غیر جراحی دیگر برای درمان افتادگی مثانه پساری نام دارد.

در این روش ها تخصصی متخصصان از وسیله ای استفاده می کنند که با قرار دادن آن در واژن از افتادگی مثانه حمایت می کند.

این روش معمولاً برای زنانی کاربرد دارد که نمی توانند مطابق با شرایط سنی و بیماری‌های موجود تحت جراحی قرار بگیرند و برای جلوگیری از آسیب های بیشتر این روش توصیه می‌شود.

تغییر سبک زندگی یکی دیگر از راهکارهای ساده اما موثر برای درمان افتادگی مثانه است.

به این افراد توصیه می‌شود که در صورت لزوم وزن خود را کاهش داده و در صورتی که مبتلا به یبوست هستند راهکارهای مختلف را برای درمان و پیشگیری از این آسیب گوارشی انجام دهند.

توصیه می‌شود که در کنار انجام تمرینات کگل در خانه از بلند کردن اجسام سنگی خودداری کرده و بیشتر از سلامت خود مراقبت کنند.

بخش دیگر درمان افتادگی مثانه تکنیک های جراحی است که با روش های مختلف برای افراد انجام می پذیرد.

اگر متخصصان تشخیص دهند که افتادگی مثانه بسیار شدید است از طریق جراحی واژینال و با ایجاد برشی در دیواره واژن اقدام به تقویت بافت های ضعیف می کنند و مثانه را در موقعیت طبیعی خود قرار می دهند.

لاپاراسکوپی روشی دیگر برای جراحی افتادگی مثانه است.

در این فرایند از برش های کوچک و ابزارهای جراحی خاصی استفاده می‌شود و پزشک این امکان را دارد تا بتواند با انجام جراحی بسته مثانه را به موقعیت قبل بازگردانده و بافت های حمایت کننده را تقویت می کند.

جراحی انسدادی یکی دیگر از روش های رایج برای درمان افتادگی مثانه است.

در این روش کانال واژن تنگ یا مسدود می‌شود تا اندام های لگنی را در جای خود ثابت نگه دارد.

این روش معمولاً برای افتادگی های بسیار شدید توصیه می‌شود.

پیشگیری از افتادگی مثانه

تمرینات کف لگن نقش کلیدی در پیشگیری از افتادگی مثانه دارند.

این تمرینات عضلات حمایتی لگن را تقویت کرده و از فرورفتگی یا فشار بیش از حد بر دیواره واژن جلوگیری می‌کنند.

حفظ وزن مناسب و جلوگیری از چاقی نیز بسیار مؤثر است، زیرا وزن اضافی فشار روی لگن و دیواره مثانه را افزایش می‌دهد و خطر افتادگی را بالا می‌برد.

علاوه بر این، مدیریت یبوست، پرهیز از بلند کردن اجسام سنگین و رعایت نکات بهداشتی هنگام ورزش یا فعالیت‌های روزمره می‌تواند از آسیب به بافت‌های حمایتی لگن جلوگیری کند و به پیشگیری از افتادگی مثانه کمک کند.

تأثیر یائسگی بر بروز سیستوسل

یائسگی باعث کاهش سطح استروژن در بدن می‌شود و بافت‌های واژن و عضلات حمایتی لگن را ضعیف می‌کند.

این تغییرات هورمونی یکی از عوامل مهم در افزایش خطر سیستوسل در زنان یائسه است.

کاهش ضخامت و الاستیسیته بافت واژن و کاهش توانایی دیواره‌ها در حمایت از مثانه باعث می‌شود افتادگی مثانه سریع‌تر و شدیدتر رخ دهد.

علائم مانند فشار واژن، تکرر ادرار و بی‌اختیاری ادرار در این گروه شایع‌تر است.

استفاده از روش‌های پیشگیری و تقویت عضلات لگن قبل و پس از یائسگی، به کاهش خطر بروز سیستوسل کمک می‌کند و می‌تواند از نیاز به مداخلات جراحی در آینده جلوگیری کند.